ODDZIA\u0141 REGIONALNY TOWARZYSTWA UNIWERSYTET\u00d3W LUDOWYCH<\/strong><\/p>\n\n\n\n W K\u0141ANINIE I JEGO SOLARZOWE PRZES\u0141ANIE CZYLI<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201eZ LUD\u0179MI – KU LUDZIOM\u201d (1993 \u2013 2021)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Niebawem minie trzydzie\u015bci lat odk\u0105d w szkole w K\u0142aninie powo\u0142ano do \u017cycia najpierw Oddzia\u0142 Wojew\u00f3dzki Towarzystwa Uniwersytet\u00f3w Ludowych, przemianowany p\u00f3\u017aniej w Oddzia\u0142 Regionalny oraz Stacjonarny Uniwersytet Ludowy, dzia\u0142aj\u0105cy na bazie internatu szkolnego. Oficjaln\u0105 dat\u0119 wyznacza Uchwa\u0142a Prezydium ZK TUL z dnia 21 pa\u017adziernika 1993 r. w sprawie powo\u0142ania OW TUL w Gda\u0144sku z siedzib\u0105 w K\u0142aninie, a w \u015blad za ni\u0105 id\u0105ca umowa u\u017cyczenia internatu na potrzeby SUL, podpisana przez \u00f3wczesnego dyrektora ZSR w K\u0142aninie \u2013 Tadeusza Byczkowskiego oraz Prezesa ZK TUL \u2013 prof. Tadeusza Pilcha w dniu 20 grudnia tego samego roku. Rozpocz\u0119cie statutowej dzia\u0142alno\u015bci OW TUL w K\u0142aninie wyznacza data zjazdu jego cz\u0142onk\u00f3w \u2013 za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w K\u0142aninie w dniu 15 kwietnia 1994 r.<\/p>\n\n\n\n Zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 jubileusz jest wa\u017cn\u0105, cho\u0107 nie jedyn\u0105 okazj\u0105, aby spojrze\u0107 wstecz i podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 podsumowania dorobku mijaj\u0105cego czasu. Nigdy wcze\u015bniej nie poddawa\u0142am refleksji tego, sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nasza organizacja, dlaczego podlega Zarz\u0105dowi Krajowemu w Warszawie i tu, na p\u00f3\u0142nocy wojew\u00f3dztwa pomorskiego funkcjonuje niejako \u201esamotnie\u201d? Najbli\u017csz\u0105 plac\u00f3wk\u0105, nosz\u0105c\u0105 w nazwie sformu\u0142owanie \u201euniwersytet ludowy\u201d by\u0142 i jest Kaszubski Uniwersytet Ludowy w Wie\u017cycy, ale wsp\u00f3\u0142praca nasza mia\u0142a wymiar okazjonalny. KUL jest bowiem instytucj\u0105 Zrzeszenia Kaszubsko \u2013 Pomorskiego, powo\u0142any do \u017cycia w roku 1982, w 1995 r. wzbogaci\u0142 si\u0119 o fili\u0119 w Starbieninie, a od 2004 r. dzia\u0142a na zasadzie fundacji, opartej na bardzo szerokiej formule programowej.<\/p>\n\n\n\n Kiedy si\u0119gn\u0119\u0142am do \u017ar\u00f3de\u0142 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce instytucji, nosz\u0105cych w nazwie zwrot \u201euniwersytet ludowy\u201d by\u0142o i jest na terenie Polski co niemiara, a jeszcze wi\u0119cej przymiotnik\u00f3w, pojawiaj\u0105cych si\u0119 w ich nazwach, najwi\u0119cej zdaje si\u0119 funkcjonowa\u0107 w przesz\u0142o\u015bci i teraz: ekologicznych, ch\u0142opskich, \u015brodowiskowych, wiele okre\u015ble\u0144 wywodzi si\u0119 od nazw miejscowych, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce uniwersytet ludowy internetowy, biskupi, rzemios\u0142a artystycznego i wiele innych. Dopiero lektura opracowa\u0144, w tym publikacji Tomasza Maliszewskiego pt: \u201eUniwersytety ludowe na ziemiach polskich w XX stuleciu\u201d oraz artyku\u0142\u00f3w prof. Tadeusza Pilcha, a tak\u017ce artyku\u0142u, zamieszczonego na stronie http:\/\/senior24h.com\/towarzystwo-uniwersytetow-ludowych\/ nieco rozja\u015bni\u0142y sytuacj\u0119, zgodnie wskaza\u0142y bowiem na wsp\u00f3lny, du\u0144ski rodow\u00f3d polskich uniwersytet\u00f3w ludowych, rozumianych jako instytucje kszta\u0142cenia i wychowania doros\u0142ej m\u0142odzie\u017cy oraz doros\u0142ych przedstawicieli ludu, rozumianego nie tylko w w\u0105skim zakresie jako mieszka\u0144c\u00f3w wsi, ale ludzi, dla kt\u00f3rych praca w\u0142asna by\u0142a podstaw\u0105 ich egzystencji, a dost\u0119p do edukacji i kultury by\u0142 z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w mocno ograniczony.<\/p>\n\n\n\n Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce wsp\u00f3lna dla wszystkich pocz\u0105tkowo grundvigowska idea, z biegiem czasu zosta\u0142a w odmienny spos\u00f3b zaadaptowana do polskich warunk\u00f3w. Badacze zgodnie uznaj\u0105, \u017ce polskie uniwersytety maj\u0105 jedn\u0105 z najd\u0142u\u017cszych historii w Europie; za pierwsz\u0105 organizacj\u0119 tego rodzaju uznaje si\u0119 powszechnie ferm\u0119 ogrodnicz\u0105, za\u0142o\u017con\u0105 na kszta\u0142t uniwersytet\u00f3w du\u0144skich w Pszczelinie pod Warszaw\u0105, w roku 1900 i przeznaczon\u0105 dla m\u0142odzie\u017cy pochodzenia ch\u0142opskiego. Czasy zabor\u00f3w, co oczywiste, nie sprzyja\u0142y rozwojowi \u017cadnych polskich plac\u00f3wek edukacyjnych, uniwersytety ludowe prowadzi\u0142y wi\u0119c sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bciowo w konspiracji, zw\u0142aszcza w zakresie tre\u015bci humanistycznych i kulturowych. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci otworzy\u0142y si\u0119 nowe mo\u017cliwo\u015bci dla wielu dzia\u0142aczy, maj\u0105cych wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie wyniesione z uniwersytet\u00f3w du\u0144skich i skandynawskich. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 posta\u0107 ksi\u0119dza Antoniego Ludwiczaka, kt\u00f3ry zosta\u0142 za\u0142o\u017cycielem i kierownikiem pierwszego w wolnej Polsce uniwersytetu ludowego w Dalkach pod Poznaniem; prowadzona przez niego plac\u00f3wka o\u015bwiatowo \u2013 wychowawcza funkcjonowa\u0142a od roku 1921 \u015bci\u015ble \u0142\u0105cz\u0105c w swych dzia\u0142aniach ide\u0119 narodow\u0105 z ide\u0105 religijn\u0105. Za spraw\u0105 ksi\u0119dza Ludwiczaka na Pomorzu krzewi\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 Towarzystwo Czytl\u0144 (zapis oryginalny) Ludowych, a w miejscowo\u015bci Bolszewo (wie\u015b, licz\u0105ca oko\u0142o siedmiu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, nieopodal Wejherowa) ju\u017c w roku 1926 planowano otwarcie Uniwersytetu Ludowego, co jednak, za spraw\u0105 r\u00f3\u017cnych trudno\u015bci, sta\u0142o si\u0119 dopiero w roku 1938. Jak pisze Bogus\u0142aw Breza, wsp\u00f3\u0142autor publikacji \u201eDzieje gminy Wejherowo\u201d: \u201eJednak formalnie rozpocz\u0105\u0142 on dzia\u0142alno\u015b\u0107 11 pa\u017adziernika 1938 r., kiedy bardzo uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119cono bolszewski budynek uniwersytetu i oficjalnie zainaugurowano w nim zaj\u0119cia. By\u0142a to jedna z najwi\u0119kszych uroczysto\u015bci (by\u0107 mo\u017ce nawet najwi\u0119ksza) w okresie mi\u0119dzywojennym na terenie gminy Wejherowo. (\u2026) Zaj\u0119cia na Uniwersytecie Ludowym by\u0142y przeznaczone przede wszystkim dla m\u0142odzie\u017cy wiejskiej w wieku 18 \u2013 25 lat. Odbywa\u0142y si\u0119 w dw\u00f3ch turnusach, wiosenno- letnim dla dziewcz\u0105t i jesienno \u2013 zimowym dla ch\u0142opc\u00f3w. Uczono na nich przedmiot\u00f3w szkolnych , jak j\u0119zyk polski, matematyka, historia czy nauka o spo\u0142ecze\u0144stwie i o Polsce. Prowadzono r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119cia praktyczne, w tym dla dziewcz\u0105t gotowanie, haftowanie i szycie. Szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142adziono na wychowanie patriotyczno \u2013 obywatelskie. St\u0105d te\u017c zaj\u0119cia ko\u0144czono od\u015bpiewaniem hymnu narodowego, a absolwenci pierwszego m\u0119skiego kursu \u2013 w podzi\u0119kowaniu za nauk\u0119 \u2013 ofiarowali zebrane przez siebie pieni\u0105dze na dofinansowanie armii\u201d[1]<\/a>. Stanis\u0142aw Janke tak dope\u0142nia wiedz\u0119 o p\u00f3\u017aniejszych losach: \u201eWojna przerwa\u0142a rozw\u00f3j tej instytucji o\u015bwiatowej. Dzi\u0119ki inicjatywie i zabiegom ks. J\u00f3zefa Zalewskiego w 1995 reaktywowano Uniwersytet Ludowy w Bolszewie, tym razem na ul. Polnej 44. M\u0142odzie\u017c na trzyletnich kursach uczy\u0142a si\u0119 wiedzy z zakresu teologii katolickiej, historii Polski i Ko\u015bcio\u0142a Rzymskokatolickiego, ekologii, j\u0119zyka angielskiego i obs\u0142ugi komputera. Dyrektorem tego uniwersytetu by\u0142 ks. Stanis\u0142aw Klass. Z chwil\u0105 \u015bmierci ks. J\u00f3zefa Zelewskiego w 2006 roku uniwersytet przesta\u0142 istnie\u0107\u201d[2]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n I tu zapewne rodzi si\u0119 pytanie: sk\u0105d w historii Uniwersytetu Ludowego w K\u0142aninie tyle miejsca po\u015bwi\u0119cone jest temu, co dzia\u0142o si\u0119 w Bolszewie? Ot\u00f3\u017c pow\u00f3d tych rozwa\u017ca\u0144 jest prosty: obie miejscowo\u015bci le\u017c\u0105 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o trzydziestu kilometr\u00f3w od siebie, w s\u0105siednich powiatach, a do roku 1951 znajdowa\u0142y si\u0119 nawet w tym samym powiecie \u2013 morskim. Obie te wsie to moje \u201emiejsca na ziemi\u201d (poza Gda\u0144skiem), z kt\u00f3rymi by\u0142am i jestem zwi\u0105zana, a przez blisko trzydzie\u015bci lat dzia\u0142alno\u015bci w TUL w K\u0142aninie nie s\u0142ysza\u0142am \u017cadnej wzmianki o Uniwersytecie Ludowym w pobliskim Bolszewie. I tu te\u017c, \u015bledz\u0105c histori\u0119 uniwersytet\u00f3w, znale\u017a\u0107 mo\u017cna t\u0119 najistotniejsz\u0105, wg mnie, r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy oboma jego nurtami, kt\u00f3ra tkwi w przesz\u0142o\u015bci i ma pod\u0142o\u017ce \u015bci\u015ble ideowe. Zaskakuj\u0105ce dla mnie nieustannie jest to, \u017ce owo ideowe zr\u00f3\u017cnicowanie jest tak trwa\u0142e, mimo daleko id\u0105cych zmian w naszej polskiej, ale i europejskiej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c pierwsze uniwersytety z pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku oraz te, kt\u00f3re powsta\u0142y tu\u017c po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 tworzone by\u0142y przez osoby zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem ko\u015bcio\u0142a katolickiego oraz przez ksi\u0119\u017cy i budzi\u0142y ostr\u0105 krytyk\u0119 \u015brodowisk, zwi\u0105zanych z ruchem ludowym, w tym organizacji m\u0142odzie\u017cy wiejskiej. Dlatego te\u017c, jakby niezale\u017cnie, w roku 1924 zosta\u0142 utworzony typowo ch\u0142opski uniwersytet ludowy w Szycach pod Krakowem, na kt\u00f3rego czele stan\u0105\u0142 Ignacy Solarz. Po wielu zawirowaniach politycznych tamtych czas\u00f3w, uzyskuj\u0105c silne poparcie spo\u0142eczne doprowadzi\u0142 on do utworzenia na terenie powiatu przeworskiego w roku 1932 w Gaci Przeworskiej – Wiejski Uniwersytet Orkanowy, uznany p\u00f3\u017aniej nie tylko za najbardziej radykaln\u0105 plac\u00f3wk\u0119 wiejskiej o\u015bwiaty, ale te\u017c miejsce, gdzie powstawa\u0142y r\u00f3wnie radykalne koncepcje ruchu ludowego. Solarzowi uda\u0142o si\u0119 znakomicie przenie\u015b\u0107 na grunt polski idee Grundviga; w swoim uniwersytecie edukowa\u0142 nie tylko z zakresu kultury, literatury i historii, ale wprowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c problemy \u00f3wczesnego \u017cycia spo\u0142ecznego, nauk\u0119 o sp\u00f3\u0142dzielczo\u015bci, wiedz\u0119 o zdrowiu i rodzinie, ale r\u00f3wnie\u017c socjologi\u0119 wsi i zagadnienia ruchu ludowego. Odcisn\u0105\u0142 trwa\u0142e pi\u0119tno sw\u0105 charyzmatyczn\u0105 osobowo\u015bci\u0105 na kolejnych dzia\u0142aczach i tw\u00f3rcach uniwersytet\u00f3w ludowych, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy utworzyli i kszta\u0142towali ide\u0119 oraz program Oddzia\u0142u Regionalnego TUL w K\u0142aninie. I teraz wiadomo ju\u017c, dlaczego Bolszewo i K\u0142anino wraz ze swymi uniwersytetami ludowymi tak blisko po\u0142o\u017cone, a jednak tak odleg\u0142e si\u0119 okaza\u0142y w naszej, polskiej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n T. Maliszewski w swym opracowaniu, po\u015bwi\u0119conym uniwersytetom ludowym we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce, tak napisa\u0142: \u201eAktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142o te\u017c po roku 1989 Towarzystwo Uniwersytet\u00f3w Ludowych. Dzia\u0142aj\u0105c jako organizacja spo\u0142eczna nie by\u0142o ono w stanie ud\u017awign\u0105\u0107 jeszcze w pocz\u0105tkach ubieg\u0142ej dekady wysi\u0142ku samodzielnego utrzymania internatowej plac\u00f3wki, mimo olbrzymich stara\u0144 wielu cz\u0142onk\u00f3w tego \u015brodowiska. Nie powiod\u0142a si\u0119 te\u017c pr\u00f3ba przej\u0119cia przez TUL plac\u00f3wek dzia\u0142aj\u0105cych wcze\u015bniej pod egid\u0105 Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej. Dopiero z czasem uda\u0142o si\u0119 powo\u0142a\u0107 kilka Stacjonarnych Uniwersytet\u00f3w Ludowych (G\u0142uch\u00f3w, Lubiejewo, Barlewiczki, K\u0142anino, Marianowo) – najcz\u0119\u015bciej w oparciu o internaty \u015brednich szk\u00f3\u0142 rolniczych oraz nauczycieli i m\u0142odzie\u017c ucz\u0119szczaj\u0105c\u0105 do tych plac\u00f3wek prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz swoich cz\u0142onk\u00f3w oraz wychodz\u0105cych z ofert\u0105 do okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w. W\u015br\u00f3d innych form aktywno\u015bci TUL nale\u017cy te\u017c wskaza\u0107: prace Komisji Humanistycznych Inicjatyw Edukacyjnych, Komisji M\u0142odzie\u017cowej, aktywno\u015b\u0107 \u015brodowiskowych i szkolnych uniwersytet\u00f3w ludowych w ramach Towarzystwa, opiek\u0119 nad zespo\u0142ami artystycznymi, cykliczne audycje na antenie Programu I Polskiego Radia (Radiowy Uniwersytet Ludowy), jak te\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 (\u201eDrzazga\u201d pismo m\u0142odzie\u017cy TUL, kroniki w formie broszur z cyklicznych spotka\u0144 dla nauczycieli i m\u0142odzie\u017cy, tomiki poezji ludowej, \u015bpiewniki a zw\u0142aszcza kwartalnik TUL pt. Polski Uniwersytet Ludowy, kt\u00f3rego ponad 50 dotychczas wydanych numer\u00f3w przynosi szereg interesuj\u0105cych materia\u0142\u00f3w o tematyce wykraczaj\u0105cej poza samo \u015brodowisko TUL)\u201d[3]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu warto doda\u0107, \u017ce autorzy deklaracji ideowej Towarzystwa Uniwersytet\u00f3w Ludowych, opublikowanej w numerze 1\/76 Kwartalnika pisz\u0105, \u017ce odrodzi\u0142o si\u0119 ono wraz z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d w roku 1981, a wznowi\u0142o sw\u0105 statutow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 od roku 1985 i jednoznacznie wskazuj\u0105 na korzenie, kt\u00f3rymi s\u0105 plac\u00f3wki stworzone i kierowane przez Zofi\u0119 i Ignacego Solarz\u00f3w oraz ZMW RP \u201eWici\u201d. Histori\u0119 znanego nam dzi\u015b TUL-u kszta\u0142towa\u0142o od jego pocz\u0105tk\u00f3w trzech kolejnych prezes\u00f3w ZK TUL, kt\u00f3rymi kolejno byli: Prof. T. Pilch, Z. Kaczor \u2013 J\u0119drzycka, a od roku 2011 \u2013 El\u017cbieta Gniazdowska. Wszyscy oni \u2013 to bardzo wyraziste osobowo\u015bci, nie pozbawione charyzmy, kt\u00f3re dzi\u0119ki licznym, osobistym przymiotom oraz zdolno\u015bciom organizacyjnym, nie tylko utrzyma\u0142y ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 organizacji, ale te\u017c stale j\u0105 rozwija\u0142y w r\u00f3\u017cnych obszarach i na sw\u00f3j indywidulany spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n I tu wr\u00f3c\u0119 do w\u0142a\u015bciwego tematu, czyli dorobku OR TUL i SUL w K\u0142aninie od pocz\u0105tk\u00f3w jego dzia\u0142alno\u015bci. \u201eUniwersytet ludowy to, w moim przekonaniu, dobry sojusznik w budowaniu nowego \u0142adu gospodarczego w naszym kraju\u201d \u2013 tak ko\u0144czy\u0142 prof. Tadeusz Pilch sw\u00f3j artyku\u0142, zatytu\u0142owany \u201eUniwersytet Ludowy \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d w roku 1990. Dzi\u015b, po trzydziestu bez ma\u0142a latach warto si\u0119 zastanowi\u0107, jakiego znaczenia nabra\u0142y te s\u0142owa zar\u00f3wno w perspektywie minionego czasu, jak i w kontek\u015bcie tera\u017aniejszo\u015bci\u2026 Wszak \u00f3wczesna przesz\u0142o\u015b\u0107 jeszcze bardziej zaprzesz\u0142\u0105 si\u0119 sta\u0142a, za\u015b przewidywana przez Autora przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 jest nasz\u0105 tera\u017aniejszo\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Pod\u0105\u017caj\u0105c \u015bladem my\u015bli prof. Pilcha – istot\u0105 uniwersytet\u00f3w ludowych by\u0142a i jest ich oryginalno\u015b\u0107 oraz wymykanie si\u0119 wszelkim schematom instytucjonalnym oraz formalnym; za\u015b fundamentem dzia\u0142alno\u015bci pozostaj\u0105 tw\u00f3rcze koncepcje i pomys\u0142y poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142aczy TUL. To ich si\u0142a, determinacja i kreatywno\u015b\u0107 stanowi\u0142y i stanowi\u0105 do dzi\u015b podwaliny zar\u00f3wno samego funkcjonowania poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142\u00f3w, jak i poszczeg\u00f3lnych, realizowanych przez nie zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n Tw\u00f3rczyni\u0105 oraz, rzec mo\u017cna, si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 oddzia\u0142u w K\u0142aninie by\u0142a i jest El\u017cbieta Gniazdowska. To z jej inicjatywy powsta\u0142 SUL, to ona rozwija\u0142a jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 kiedy by\u0142a nauczycielem, a potem dyrektorem ZSR w K\u0142aninie; a gdy sko\u0144czy\u0142y si\u0119 jej formalne zwi\u0105zki ze szko\u0142\u0105 \u2013 dalej organizowa\u0142a sesje, seminaria, pozyskiwa\u0142a \u015brodki finansowe na r\u00f3\u017cne przedsi\u0119wzi\u0119cia i w wielu trudnych momentach, kt\u00f3rych nie brakowa\u0142o \u2013 by\u0142a gwarantem jego ci\u0105g\u0142o\u015bci. W mi\u0119dzyczasie zosta\u0142a Prezesem ZK TUL (2011 r.) i realizowa\u0142a wynikaj\u0105ce st\u0105d zadania, ale to nie wszystko. Ostatnie lata to czas wzmo\u017conej aktywno\u015bci El\u017cbiety Gniazdowskiej, zar\u00f3wno na niwie artystycznej, jak i stricte formalnej. Ta pierwsza objawi\u0142a si\u0119 w zupe\u0142nie nowej ods\u0142onie \u2013 El\u017cbieta Gniazdowska sta\u0142a si\u0119 autork\u0105 koncepcji i wykonania \u201ewycinanki po kaszubsku\u201d. Ta nie \u2013 Kaszubka, z wrodzon\u0105 sobie swad\u0105, wielk\u0105 kreatywno\u015bci\u0105 i nieodzownym \u201eprzytupem\u201d wymy\u015bli\u0142a co\u015b zupe\u0142nie nowego, czym dla ludowej kultury Kaszub\u00f3w jest wycinanka. Samodzielnie projektowa\u0142a, wykonywa\u0142a i prezentowa\u0142a sw\u00f3j dorobek na wernisa\u017cach, poza tym ma za sob\u0105 liczne zaj\u0119cia warsztatowe dla dzieci i doros\u0142ych, podczas kt\u00f3rych przekazywa\u0142a swoje umiej\u0119tno\u015bci\u2026 w poszukiwaniu na\u015bladowc\u00f3w. Za\u015b jej ostatnim dzie\u0142em jest projekt pod tytu\u0142em: \u201eNowe i nowoczesne oblicze Towarzystwa Uniwersytet\u00f3w Ludowych\u201d, dofinansowany przez NIW \u2013 CRSO w ramach Programu Wspierania Uniwersytet\u00f3w Ludowych na lata 2020 \u2013 2030.<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105tki oddzia\u0142u TUL w K\u0142aninie by\u0142y bardzo pr\u0119\u017cne; na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1993 r. w SUL w K\u0142aninie odby\u0142a si\u0119 XV sesja Komisji Humanistycznych Inicjatyw Edukacyjnych dla nauczycieli na temat: \u201eAlternatywy w edukacji\u201d, a tu\u017c po niej mia\u0142a miejsce Sesja Komisji M\u0142odzie\u017cowej po\u015bwi\u0119cona roli kultury ludowej w \u017cyciu szko\u0142y (11 \u2013 21.08. 1993 r.); oba wydarzenia zosta\u0142y te\u017c przedstawione w audycjach radiowych \u2013 Radiowy Uniwersytet Ludowy.<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c w niespe\u0142na rok od oficjalnego powo\u0142ania, w lipcu 1994 r. uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 \u015brodki finansowe z Niemieckiego Zwi\u0105zku Uniwersytet\u00f3w Ludowych – Przedstawicielstwa w Polsce, za po\u015brednictwem ZK TUL w Warszawie, na wyposa\u017cenie szkolnej pracowni j\u0119zyk\u00f3w obcych, a 01.09. 1994 r. zosta\u0142 uruchomiony punkt konsultacyjny Policealnego Studium Informatycznego w Warszawie. W dniach 04 \u2013 13 lipca 1994 r. OW TUL w K\u0142aninie wraz z Oddzia\u0142em Morskim PTTK w Gdyni zorganizowa\u0142 og\u00f3lnopolski ob\u00f3z w\u0119drowny dla m\u0142odzie\u017cy pod has\u0142em: \u201ePoznajemy ziemi\u0119 kaszubsk\u0105\u201d; trasa wiod\u0142a z K\u0142anina, przez Karwi\u0119, \u017barnowiec i Czymanowo oraz na powr\u00f3t – do punktu wyj\u015bcia; ob\u00f3z zako\u0144czy\u0142 si\u0119 uzyskaniem przez uczestnik\u00f3w legitymacji i odznaki S\u0142u\u017cby Kultury Szlaku. We wrze\u015bniu tego roku przeprowadzono pierwsz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 akcj\u0119 sprz\u0105tania \u015bwiata, 07 pa\u017adziernika 1994 r. odby\u0142y si\u0119 do\u017cynki gminne, w listopadzie zainicjowano cykl wyk\u0142ad\u00f3w pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em \u201eWychowanie do doros\u0142o\u015bci\u201d. Pierwszy z nich poprowadzi\u0142 dr Andrzej Leszczy\u0144ski, tytu\u0142 wyk\u0142adu brzmia\u0142: \u201eJ\u0119zyk jako klucz do rzeczywisto\u015bci\u201d. Dnia 22 grudnia 1994 r. odby\u0142a si\u0119 pierwsza, og\u00f3lnopolska wigilia po\u0142\u0105czona z konkursem szopki bo\u017conarodzeniowej. Ni\u017cej podpisana po raz pierwszy poinformowa\u0142a o k\u0142ani\u0144skiej inicjatywie w numerze 23\/24 Polskiego Uniwersytetu Ludowego. Kwartalnika TUL<\/em>, w roku 1994.<\/p>\n\n\n\n Stycze\u0144 1995 r. sta\u0142 pod znakiem kontynuacji wyk\u0142ad\u00f3w pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em: \u201eWychowanie do doros\u0142o\u015bci\u201d; kolejny wyk\u0142ad, ciesz\u0105cy si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem, pod tytu\u0142em: \u201eCz\u0142owiek jako istota moralna\u201d wyg\u0142osi\u0142 ponownie dr Andrzej Leszczy\u0144ski z UG w Gda\u0144sku. W tym samym okresie SUL w K\u0142aninie zorganizowa\u0142 kurs pod nazw\u0105 \u201eEkologiczne problemy wiejskiego gospodarstwa domowego. Rodzina \u2013 jej zdrowie i higiena\u201d. Natomiast ju\u017c w kolejnym roku – prowadzi\u0142 w\u0142asne Policealne Studium Informatyczne dla doros\u0142ych, do kt\u00f3rego w roku 1996 ucz\u0119szcza\u0142o 34 s\u0142uchaczy. Grudzie\u0144 tego samego roku to czas zawi\u0105zania si\u0119 grupy inicjatywnej dla utworzenia \u015arodowiskowego Uniwersytetu Ludowego w Strzelnie. Spotkanie za\u0142o\u017cycielskie \u015aUL \u201eB\u00cbLOC\u00cb\u201d odby\u0142o si\u0119 w domu kultury w Darzlubiu 20 czerwca 2003 roku i, jak pisze prezes Witold Szuster w informacji na stronie internetowej TUL-U: \u201eW zakresie regionalnym \u201eB\u00cbLOC\u00cb\u201d organizuje cykl spotka\u0144 pn. \u201eSpotkanie z ciekawym cz\u0142owiekiem\u201d, wyjazdy integracyjne, spotkania towarzyskie. Do tradycji \u201eB\u00cbLOC\u00cb\u201d nale\u017c\u0105 rejsy \u0142\u00f3dk\u0105 po wodach Zatoki Puckiej, spotkania op\u0142atkowe w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia i Nowego Roku. By\u0142y wsp\u00f3lne wyjazdy wypoczynkowe nad jezioro oraz spotkania z ciekawymi lud\u017ami\u201d (\u2026); mi\u0119dzy innymi z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c dzi\u015b ks. Janem Kaczkowskim. W grudniu 1996 r. dosz\u0142o te\u017c do zorganizowania w K\u0142aninie pierwszego, og\u00f3lnopolskiego seminarium pod tytu\u0142em: \u201eZwyczaje i obrz\u0119dy okresu Bo\u017cego narodzenia i Nowego Roku na terenie Kaszub\u201d, poza tym w roku 1996 zrealizowano projekt \u201eGin\u0105ce zawody\u201d, a w jego ramach odby\u0142y si\u0119 warsztaty haftu i tkactwa, kurs przyspasabiaj\u0105cy do zawodu kucharz z elementami agroturyzmu oraz kurs maszynopisania dla absolwent\u00f3w technikum rolniczego. Latem 1997 roku SUL w K\u0142aninie by\u0142 gospodarzem seminarium pod tytu\u0142em: \u201eCz\u0142owiek doros\u0142y na tle obszar\u00f3w jego aktywno\u015bci \u017cyciowej\u201d. W omawianym okresie OW TUL w K\u0142aninie by\u0142 te\u017c organizatorem dw\u00f3ch og\u00f3lnopolskich sesji letnich dla m\u0142odzie\u017cy, podczas kt\u00f3rych odbywa\u0142y si\u0119 wycieczki piesze, a uczestnicy, po zdaniu egzamin\u00f3w, otrzymali odznak\u0119 M\u0142odzie\u017cowego Organizatora Turystyki.<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejszym wydarzeniem w dzia\u0142aniach OW TUL w K\u0142aninie wraz z \u015aUL w Strzelnie by\u0142a organizacja og\u00f3lnopolskiego seminarium w K\u0142aninie, po\u015bwi\u0119conego obrz\u0119dowo\u015bci na Kaszubach, a konkretnie – obrz\u0119dowi \u015bcinania kani. Kultywowano go we wsi Strzelno (ko\u0142o Pucka), o czym m\u00f3wi miejscowa kronika. Kania to \u2013 wg lokalnej tradycji \u2013 czarodziejski ptak, kt\u00f3ry zostaje z\u0142apany, publicznie oskar\u017cony jako winny wszelkiego z\u0142a, kt\u00f3re spotka\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w wsi, a nast\u0119pnie \u2013 rytualnie \u015bci\u0119ty. W ten spos\u00f3b z\u0142o zostaje wygnane, a w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w nast\u0119puje powszechna zgoda i pok\u00f3j. Po wojnie wznowiono tradycj\u0119 obrz\u0119du w roku 1947. Setna rocznica sta\u0142a si\u0119 okazj\u0105 do przygotowania wspania\u0142ego widowiska przez miejscowych dzia\u0142aczy kultury oraz w\u0142adze lokalne; udzia\u0142 w nim wzi\u0119li liczni uczestnicy letniego seminarium TUL.<\/p>\n\n\n\n Od roku 1999 w SUL odbywa\u0142y si\u0119 cyklicznie warsztaty artystyczne pod nazw\u0105: \u201eOdkrywamy zapomniane pi\u0119kno\u201d dla m\u0142odzie\u017cy szko\u0142y rolniczej, dofinansowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Mazowiecki Urz\u0105d Marsza\u0142kowski. Na zadania realizowane w tym zakresie sk\u0142ada\u0142y si\u0119: edukacja regionalna w zakresie dziedzictwa kulturowego, obejmuj\u0105ca: warsztaty teatralno \u2013 obrz\u0119dowe, r\u0119kodzie\u0142a artystycznego, \u015bpiewacze i ekologiczne; uda\u0142o si\u0119 te\u017c zorganizowa\u0107 dla uczni\u00f3w zasadniczej szko\u0142y zawodowej w K\u0142aninie warsztaty z zakresu kowalstwa artystycznego. Kolejne zadania to edukacja w zakresie obs\u0142ugi dzia\u0142alno\u015bci agroturystycznej oraz organizacji ruchu turystycznego. W roku 2000 SUL w K\u0142aninie by\u0142 organizatorem kursu: \u201e\u017bywienie turyst\u00f3w w gospodarstwie agroturystycznym z uwzgl\u0119dnieniem kuchni regionalnej\u201d, b\u0119d\u0105cego kontynuacj\u0105 zrealizowanego wcze\u015bniej kursu: \u201eEdukacja w zakresie dzia\u0142alno\u015bci agroturystycznej\u201d. Warsztaty artystyczne dla m\u0142odzie\u017cy pod nazw\u0105 \u201eOdkrywamy zapomniane pi\u0119kno\u201d prowadzone by\u0142y przez SUL w K\u0142aninie do roku 2009. Pocz\u0105tkowe lata dzia\u0142alno\u015bci TUL-U w K\u0142aninie wskazuj\u0105 na \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z \u017cyciem szko\u0142y, realizowane w\u00f3wczas przedsi\u0119wzi\u0119cia wzbogacaj\u0105 takie wydarzenia jak, np.: do\u017cynki gminne, jubileusz szko\u0142y i zjazd absolwent\u00f3w, staj\u0105 si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zimowisk, czy kolonii letnich. Jednak najistotniejsze jest sta\u0142e wzbogacanie bazy materialnej szko\u0142y o nowe pracownie; w sprawozdaniu za rok 1996 mowa jest ju\u017c o powstaniu trzech nowych pracowni: \u017cywienia, gospodarki odzie\u017c\u0105 oraz komputerowej.<\/p>\n\n\n\n W okresie od 05 \u2013 16.08. 2001r. na terenie ZSP w K\u0142aninie go\u015bcili uczestnicy letniej sesji dla nauczycieli na temat: \u201eInteligencja polska: kres czy tylko kryzys?\u201d, wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 ponad 80 os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych oddzia\u0142\u00f3w TUL z ca\u0142ej Polski, organizatorami byli: OR TUL K\u0142anino oraz Fundacja PUL. Wyk\u0142ady tematyczne wyg\u0142osili: prof., prof. B. Go\u0142\u0119biowski, T. Pilch, K. Sopuch, dr R. Miazek, dr J. Wypych i J. Pie\u0144kowski; sesj\u0119 prowadzi\u0142a J. Harasimowicz \u2013 \u00f3wczesna przewodnicz\u0105ca Komisji Humanistycznych Inicjatyw Edukacyjnych TUL, prezes Z. Kaczor \u2013 J\u0119drzycka oraz wiceprezes E. Gniazdowska.<\/p>\n\n\n\n Czas wej\u015bcia Polski do UE by\u0142 wa\u017cnym okresem w dzia\u0142alno\u015bci TUL, przede wszystkim, jak zaznaczali jego liderzy, czasem nadziei na pozytywne zmiany i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wcielania w \u017cycie idei \u201ema\u0142ych ojczyzn\u201d. W tym temacie g\u0142os zabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c m\u0142odzie\u017c, jednym z wyrazicieli jej pogl\u0105d\u00f3w by\u0142 Pawe\u0142 Borkowski, ucze\u0144 klasy IV Liceum Ekonomicznego w ZSP w K\u0142aninie, kt\u00f3ry w roku 2003 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w og\u00f3lnopolskim konkursie szkolnym: \u201eEuropa w \u015bwiecie \u2013 wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 i solidarno\u015b\u0107, zrozumienie i tolerancja \u2013 wyzwanie dla przysz\u0142o\u015bci\u201d. Jego praca pod tytu\u0142em: \u201eMusimy dzia\u0142a\u0107 razem\u201d zdoby\u0142a tam wyr\u00f3\u017cnienie, a zaczyna\u0142a si\u0119 od s\u0142\u00f3w A. Mickiewicza: \u201eMy powinni\u015bmy z sob\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 i znosi\u0107, inaczej rozdzielnie, wszyscy zginiemy marnie\u201d. Jakiego szerokiego kontekstu znaczeniowego nabieraj\u0105 te s\u0142owa dzi\u015b?<\/p>\n\n\n\n W tym samym, 2003 roku odby\u0142o si\u0119 w K\u0142aninie tradycyjne spotkanie wigilijne cz\u0142onk\u00f3w TUL z ca\u0142ej Polski, kt\u00f3re przygotowane zosta\u0142o wsp\u00f3lnie z przedstawicielami \u015aUL w Strzelnie.<\/p>\n\n\n\n W dniach 25.07 \u2013 05.08. 2005 r. w Z\u0142ocie\u0144cu odby\u0142a si\u0119 sesja dla nauczycieli pod tytu\u0142em: \u201eRolnictwo ekologiczne i jego popularyzacja w \u015brodowisku wiejskim\u201d, jej wsp\u00f3\u0142organizatorem by\u0142 OW TUL w K\u0142aninie, a uczestniczy\u0142o w tym wydarzeniu ponad 80 os\u00f3b. W ramach warsztat\u00f3w edukacyjnych, prowadzonych przez J. Kordzi\u0144skiego odby\u0142a si\u0119 praktyczna weryfikacja konspekt\u00f3w lekcji, przygotowanych przez nauczycieli z ZSP K\u0142aninie: T. Lewandowsk\u0105 \u2013 Mi\u0142osz, E. Szyma\u0144sk\u0105, A. Zieli\u0144sk\u0105 \u2013 Duda, A. Czerwi\u0144sk\u0105 na temat: \u201ePrzygotowanie \u015brodowiska wiejskiego do wdra\u017cania rolnictwa ekologicznego\u201d w ramach programu Leonardo da Vinci. Projekt zak\u0142ada\u0142 opracowanie programu nauczania i podr\u0119cznika dla przedmiotu: Ekologiczne metody produkcji \u017cywno\u015bci. W ramach sesji mia\u0142 te\u017c miejsce wyk\u0142ad wiceprezes TUL E. Gniazdowskiej na temat: \u201eSokrates \u2013 Grundvig \u2013 program dla doros\u0142ych\u201d, jego celem by\u0142o przede wszystkim zainspirowanie s\u0142uchaczy do tworzenia w\u0142asnych projekt\u00f3w i szukania partner\u00f3w za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142o dla mnie wydanie pozycji: Polskie Uniwersytety Ludowe. Kwartalnik TUL<\/em> nr 4\/67 z 2005 roku, w kt\u00f3rym znalaz\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Jadwigi Harasimowicz pt: \u201eDzi\u0119kuj\u0119 wszystkim za przyja\u017a\u0144 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119\u201d \u2013 swoisty testament Autorki. Jadzia zmar\u0142a nied\u0142ugo potem, bo 24 marca 2006 r. Ostatni\u0105 nasz\u0105, cho\u0107 nietypow\u0105, konwersacj\u0105 jest opublikowany w tym samym numerze kwartalnika tekst ni\u017cej podpisanej pt: \u201eMoje \u017cycie, moje TUL\u201d.<\/p>\n\n\n\n Komisja Humanistycznych Inicjatyw Edukacyjnych ZK TUL oraz OR TUL w K\u0142aninie w dniach: 16 \u2013 23. 07. 2007 r. zorganizowali kolejn\u0105, og\u00f3lnopolsk\u0105 sesj\u0119 letni\u0105 na temat: \u201eSzko\u0142a dla ucznia, nauczyciela i \u015brodowiska lokalnego\u201d; tym razem uczestniczy\u0142o w niej ponad 100 os\u00f3b, odby\u0142y si\u0119 wyk\u0142ady oraz warsztaty: teatralne, \u015bpiewacze i dydaktyczne. Te ostatnie podejmowa\u0142y ciekawe zagadnienia: oswajanie szko\u0142y \u2013 zasoby w\u0142asne nauczyciela, mediacje w szkole, projektowanie i zarz\u0105dzanie projektami edukacyjnymi. Poza tym przygotowano fragmenty sztuki pt: \u201eTestament\u201d J. Drze\u017cd\u017cona w re\u017cyserii J\u00f3zefa Roszmana oraz Brunona Ceszke, wys\u0142uchano koncertu utwor\u00f3w muzyki klasycznej w wykonaniu pa\u0144stwa Soko\u0142k\u00f3w z PSM w Pucku oraz koncertu Weroniki Korthals (obecnie znanej, polskiej gwiazdy muzyki). O tych i innych wydarzeniach sesji napisa\u0142a w jednym z kwartalnik\u00f3w Barbara Wojtun z Rudnej.<\/p>\n\n\n\n W dniach: 14 \u2013 25 lipca 2008 r. odby\u0142a si\u0119 pierwsza, wyjazdowa sesja letnia dla nauczycieli na Bia\u0142orusi, jej has\u0142o brzmia\u0142o: \u201eWsp\u00f3lnota tradycji i korzeni – drog\u0105 do wsp\u00f3\u0142pracy i przyja\u017ani\u201d, gospodarzami sesji by\u0142a dyrekcja i nauczyciele szko\u0142y rolniczej w miejscowo\u015bci Marina Gorka ko\u0142o Mi\u0144ska; pojecha\u0142o tam 40 os\u00f3b z Polski, przez Prezes Zofi\u0119 Kaczor \u2013 J\u0119drzyck\u0105 nazwana zosta\u0142a Podr\u00f3\u017cuj\u0105cym Uniwersytetem czyli tak, jak chcia\u0142by Ignacy Solarz \u201ez lud\u017ami ku ludziom\u201d\u2026 Ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej, w dniach: 20 \u2013 31 lipca 2009 r. El\u017cbieta Gniazdowska wraz z nauczycielami i dyrektor CKUiP w Nowej Wsi k. Gr\u00f3jca \u2013 Wies\u0142aw\u0105 C\u0105derek oraz cz\u0142onkami TUL zorganizowa\u0142a sesj\u0119 letni\u0105, w kt\u00f3rej wzi\u0119li udzia\u0142 nauczyciele ze szko\u0142y na Bia\u0142orusi (z rewizyt\u0105 przyby\u0142o 14 os\u00f3b). Tym razem spotkanie odby\u0142o si\u0119 pod has\u0142em: \u201eAktywno\u015b\u0107 \u015brodowisk lokalnych \u2013 drog\u0105 do rozwoju \u201ema\u0142ych ojczyzn\u201d. Wsp\u00f3\u0142praca z w\u0142adzami i nauczycielami szko\u0142y na Bia\u0142orusi okaza\u0142a si\u0119 na tyle interesuj\u0105ca i atrakcyjna dla obu stron, \u017ce letnie sesje wyjazdowe organizowane by\u0142y przez E. Gniazdowsk\u0105 jeszcze dwukrotnie: w roku 2011 i 2013, za\u015b w tzw. mi\u0119dzyczasie byli\u015bmy honorowymi go\u015b\u0107mi podczas bardzo uroczystych obchod\u00f3w 130 rocznicy istnienia Szko\u0142y Rolniczej dla m\u0142odzie\u017cy w Marina Gorce.<\/p>\n\n\n\n OR TUL w K\u0142aninie by\u0142 gospodarzem i organizatorem wydarze\u0144 o charakterze okazjonalnym, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142y, poza tradycyjnymi Wigiliami, r\u00f3wnie\u017c spotkania z okazji \u015awi\u0105t Wielkanocnych; zawsze pojawia\u0142y si\u0119 w programie tre\u015bci edukacyjne i kulturowe, zwi\u0105zane z naszym, kaszubskim i nadmorskim regionem. Zorganizowali\u015bmy tak\u017ce kolejne sesje letnie o zasi\u0119gu og\u00f3lnopolskim w roku 2015 oraz 2020. Ta ostatnia nosi\u0142a tytu\u0142 \u201e\u015aladami Kamerdynera\u201d i zosta\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo opisana na stronach specjalnie wydanej \u201eKroniki sesji TUL\u201d. Wspomnie\u0107 warto, \u017ce dzi\u0119ki niej wielu uczestnik\u00f3w po raz pierwszy \u201eodkry\u0142o\u201d uroki i doceni\u0142o histori\u0119 Wejherowa, pozna\u0142o bli\u017cej barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Starzynie oraz pocysterskie zabudowania w Starzy\u0144skim Dworze; wsp\u00f3lne obejrzenie i dyskusja nad filmem \u201eKamerdyner\u201d, a tak\u017ce wys\u0142uchanie tematycznie powi\u0105zanych wyk\u0142ad\u00f3w, wernisa\u017c \u2013 niespodzianka \u201ewycinanki po kaszubsku\u201d E. Gniazdowskiej \u2013 to niew\u0105tpliwie najistotniejsze jej walory. Sesj\u0119 wzbogaci\u0142a kaszubskim \u015bpiewem i \u201egadkami\u201d kapela \u201eZbiera\u0144ce\u201d z Bolszewa, do kt\u00f3rej nale\u017cy (z satysfakcj\u0105!) autorka niniejszego tekstu. <\/p>\n\n\n\n Realizowali\u015bmy tak\u017ce seminaria tematyczne, mi\u0119dzy innymi w dniach 19 \u2013 20 kwietnia 2012 r. odby\u0142o si\u0119 spotkanie wielkanocne w K\u0142aninie zatytu\u0142owane po prostu: \u201eWielkanoc na Kaszubach\u201d . Wyk\u0142ady prowadzi\u0142 znany ju\u017c z poprzednich spotka\u0144 gaw\u0119dziarz J\u00f3zef Roszman; histori\u0119 cudownej figury Matki Boskiej Swarzewskiej przybli\u017cy\u0142a uczestnikom seminarium Anna Pomieczy\u0144ska, poza tym w programie znalaz\u0142 si\u0119 sp\u0142yw kajakowy i rejs kutrem rybackim po Zatoce Puckiej. W grudniu 2019 roku przygotowali\u015bmy z kolei dla cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w TUL z r\u00f3\u017cnych stron Polski tradycyjne spotkanie wigilijne. <\/p>\n\n\n\n Jak wynika z powy\u017cszego OR TUL w K\u0142aninie przechodzi\u0142 przez lata swej dzia\u0142alno\u015bci istotne przemiany; zaczyna\u0142 jako plac\u00f3wka typowo edukacyjna, posiadaj\u0105ca szko\u0142\u0119 policealn\u0105 dla doros\u0142ych, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a z powodzeniem przez kilka lat. W pocz\u0105tkowym okresie wyra\u017anie te\u017c wida\u0107, \u017ce dzia\u0142ania Prezes Gniazdowskiej skupi\u0142y si\u0119 na pozyskiwaniu \u015brodk\u00f3w finansowych w celu doposa\u017cenia i unowocze\u015bnienia pracowni do nauki zawodu w budynku internatu ZSP w K\u0142aninie, co uda\u0142o si\u0119, dzi\u0119ki jej determinacji, zrealizowa\u0107 z wielkim powodzeniem. Potem swoistym \u201eznakiem firmowym\u201d k\u0142ani\u0144skiego TUL-u by\u0142y cykliczne warsztaty dla m\u0142odzie\u017cy pod nazw\u0105 \u201eOdkrywamy zapomniane pi\u0119kno\u201d oraz kursy i szkolenia dla doros\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w wsi; obie te formy cieszy\u0142y si\u0119 autentycznym zainteresowaniem w \u015brodowisku i rzec mo\u017cna, przetar\u0142y szlak dla dokonanych zmian w profilu kszta\u0142cenia szko\u0142y oraz wprowadzenia w p\u00f3\u017aniejszym czasie element\u00f3w edukacji regionalnej w K\u0142aninie oraz nauki j\u0119zyka kaszubskiego. Ostatnie dziesi\u0119\u0107 lat to g\u0142\u00f3wnie sesje letnie i seminaria, organizowane zar\u00f3wno w K\u0142aninie, jak i w innych miejscach, realizowane samodzielnie oraz we wsp\u00f3\u0142pracy z innymi.<\/p>\n\n\n\n Od pocz\u0105tk\u00f3w do chwili obecnej niezmienna pozostaje koncepcja otwartej formu\u0142y dzia\u0142ania OR TUL w K\u0142aninie, zapraszania do wsp\u00f3\u0142pracy wielu os\u00f3b, reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne \u015brodowiska i pogl\u0105dy, szeroko rozumiany, humanistyczny wymiar edukacyjny ka\u017cdego z realizowanych zada\u0144 oraz podejmowanie wci\u0105\u017c nowych wyzwa\u0144, mi\u0119dzy innymi poprzez realizacj\u0119 projekt\u00f3w dofinansowywanych ze \u015brodk\u00f3w UE. I nie pozostaje nam nic innego, jak tylko w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesny nurt przemian uniwersytet\u00f3w ludowych, jakim jest tworzenie wsp\u00f3lnej, og\u00f3lnopolskiej sieci wsp\u00f3\u0142pracy, si\u0119ganie do korzeni i ich ponowna recepcja oraz tw\u00f3rcze wykorzystywanie, a tak\u017ce poszukiwanie wci\u0105\u017c nowych i atrakcyjnych dla wsp\u00f3\u0142czesnego, m\u0142odego odbiorcy, form przekazu tre\u015bci i warto\u015bci kultury ludowej. Na odr\u0119bn\u0105 uwag\u0119, moim zdaniem, zas\u0142uguje konieczno\u015b\u0107 szerokiego promowania nowych koncepcji i pomys\u0142\u00f3w na popularyzacj\u0119 kultury ludowej, do kt\u00f3rych niew\u0105tpliwie nale\u017cy pomys\u0142 wycinanki po kaszubsku.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017cszy tekst to zar\u00f3wno pr\u00f3ba podsumowania dzia\u0142a\u0144 OR TUL w K\u0142aninie od pocz\u0105tk\u00f3w jego funkcjonowania (aczkolwiek nie ma charakteru pe\u0142nego), jak i spojrzenia na t\u0119 jednostk\u0119 w kontek\u015bcie \u015brodowiskowym i ideowym, po\u0142\u0105czona z osobist\u0105 refleksj\u0105 nad w\u0142asnymi korzeniami i procesem formowania. Powt\u00f3rz\u0119 za Jadwig\u0105 Harasimowicz, moim TUL-owskim, ale i \u017cyciowym Autorytetem my\u015bl Profesora Szczepa\u0144skiego, kt\u00f3ry napisa\u0142: \u201eKa\u017cdy z nas oddaje spo\u0142ecze\u0144stwu to, co od niego wzi\u0105\u0142 w procesie wrastania w to spo\u0142ecze\u0144stwo w rodzinie, w szkole, w\u015br\u00f3d r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, s\u0105siad\u00f3w, a potem w zak\u0142adach zatrudnienia\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n BIBLIOGRAFIA<\/p>\n\n\n\n Dokumenty:<\/p>\n\n\n\n Materia\u0142y i sprawozdania z funkcjonowania OR TUL w Gda\u0144sku z siedzib\u0105 w K\u0142aninie z lat 1993 \u2013 2021<\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142y i inne materia\u0142y, zamieszczane w wydaniach Kwartalnika Towarzystwa Uniwersytet\u00f3w Ludowych \u2013 Polski Uniwersytet Ludowy w latach 1993 \u2013 2021<\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142y i zdj\u0119cia ze strony https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/<\/a><\/p>\n\n\n\n Opracowania:<\/p>\n\n\n\n Materia\u0142y zamieszczone na stronie: http:\/\/senior24h.com\/towarzystwo-uniwersytetow-ludowych\/ <\/a><\/p>\n\n\n\n Pilch T., Uniwersytet Ludowy \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107<\/em> [w:] Polski Uniwersytet Ludowy. Kwartalnik TUL, 1991, z.15.<\/p>\n\n\n\n Pilch T., Wsp\u00f3lnota korzeni ruchu ludowego i uniwersytet\u00f3w ludowych<\/em> [w] Ch\u0142opi \u2013 Nar\u00f3d \u2013 Kultura. Tom 4: Kultura i o\u015bwiata wsi, pod red. A. Meissnera, Rzesz\u00f3w 1996, s. 301.<\/p>\n\n\n\n Breza B., W odrodzonej Polsce<\/em> [w:] \u201eDzieje gminy Wejherowo\u201d pod. Red. B. Brezy, Krak\u00f3w 2013, s. 420 \u2013 421.<\/p>\n\n\n\n Obracht \u2013 Prondzy\u0144ski C., Dziedzictwo kulturowe pomorskiej wsi \u2013 konteksty edukacyjne. Casus Pomorza <\/em>[w:] Polski Uniwersytet Ludowy. Kwartalnik TUL, 2012, nr 2\/93.<\/p>\n\n\n\n Maliszewski T., Uniwersytety ludowe na ziemiach polskich w XX stuleciu<\/em> [w:] Uniwersytet ludowy \u2013 szko\u0142a dla \u017cycia, KUL, Wie\u017cyca 2003, s.114.<\/p>\n\n\n\n Janke S., W Bolszewie by\u0142 uniwersytet<\/em>, [w:] Nasza Gmina. Miesi\u0119cznik Samorz\u0105dowy Gminy Wejherowo, nr 08 (226) wrzesie\u0144 2015 r. https:\/\/images.app.goo.gl\/onB7tR3JAdguPSNM7<\/a><\/p>\n\n\n\n Strzelno. Sto lat \u015bcinania kani<\/em> [w:] Dziennik Ba\u0142tycki. Echo Ziemi Puckiej, 03 lipca 1998 r.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> Breza B., W odrodzonej Polsce<\/em> [w:] \u201eDzieje gminy Wejherowo\u201d pod. Red. B. Brezy, Krak\u00f3w 2013, s. 420 \u2013 421.<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> Janke S., W Bolszewie by\u0142 uniwersytet<\/em>, [w:] Nasza Gmina. Miesi\u0119cznik Samorz\u0105dowy Gminy Wejherowo, nr 08 (226) wrzesie\u0144 2015 r.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-1.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-2.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-3.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-4.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-5.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-6.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-7.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-8.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-9.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-10.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-25.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-12.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-13.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-14.png\")
![\"\"](\"https:\/\/www.tul.org.pl\/wp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/image-15-768x1024.png\")